Wprowadzenie w tematykę konferencji – bp Grzegorz Ryś

0
1060

Bardzo serdecznie wszystkich witam na spotkaniu, które nosi tytuł „Od konserwacji do misji”. Tak jak patrzę po sali, to większość o tym spotkaniu od dawna wie i cieszę się, że skoro wiedzieliście o tym zaproszeniu, to konsekwentnie przyjęliście je, ale bardzo się też cieszę każdą nową twarzą, którą trochę mniej znam i ogromnie się cieszę, że z każdego, kto tutaj dzisiaj przybył.

Spotkanie jest wokół dwóch ważnych dokumentów, oczywiście nie chronologicznie, tylko jeśli chodzi o rangę, o wagę tych dokumentów, dokument, który nas najbardziej interesuje to jest adhortacja apostolska Evangelii Gaudium, ale jest też dokument istotny na drodze do tej adhortacji, to jest Dokument z Aparecidy, który udało nam się opublikować w języku polskim. Jest to jedno z podstawowych źródeł do myśli papieża Franciszka i Adhortacji Evangelii Gaudium. Ja nie chcę robić zbyt długiego wprowadzenia, bo myślę, tak jak wy, oczekuje przede wszystkim na głos księdza arcybiskupa, ale chciałem zwrócić uwagę na taki moment, w którym nasze spotkanie się odbywa. Ten moment to jest tak naprawdę tydzień, w którym ogłoszono błogosławionym papieża Pawła VI. Oczywiście ta beatyfikacja ma swój kontekst z racji na synod biskupów o rodzinie, stąd też pewnie najwięcej w ostatnim czasie przypominano z dokumentów Pawła VI Humane Vitae, ale w tym gronie niewątpliwie trzeba przywołać dwa inne teksty – chronologicznie pierwszy, to będzie dokument ogłoszony równe 50 lat temu, zatytułowany Ecclesiam Suam, pierwsza encyklika papieża Pawła VI, dokument programowy dla jego pontyfikatu ogłoszony jeszcze w trakcie trwającego Sobory, więc Paweł VI doskonale zdawał sobie sprawę z tego, że nie powinien wyręczać Soboru przedwcześnie w jego refleksji, więc cały obszar zwłaszcza zagadnień doktrynalnych pozostawił na boku, natomiast mówił o tym, jak sobie wyobraża życie Kościoła, którego prowadzeniem kilka miesięcy wcześniej zawierzyła mu Opatrzność i ta encyklika Ecclesiam Suam ma takie trzy istotne punkty, myślę, że równie ważne dzisiaj w naszej refleksji. Pierwszy z tych punktów to jest wezwanie Kościoła do tego, żeby na nowo odkrył własną tożsamość, kim ma być, kluczowe wezwanie Soboru – „Kościele Święty powiedz, co mówisz sam o sobie”. I wtedy, kiedy Kościół odkrywa swoją tożsamość w Bogu, w planie Bożym zbawienia, to odkrywa też drugie wezwanie, które jest wezwaniem do odnowy, do przemiany, do nawrócenia. Ten Kościół, który sobie uświadomił kim jest i uświadomił sobie potrzebę nawrócenia wtedy może wejść w trzecie wezwanie i tym wezwaniem jest dialog ze światem. Właśnie w ten sposób – dialog ze światem. I Paweł VI bardzo pięknie mówi, że i tożsamość Kościoła i jego misja najbardziej są objawione w wydarzeniu Pięćdziesiątnicy. To jest jeden dokument, myślę, wszystkim znany doskonale to jest Evangelii Nuntiandi z roku 1975, z którego tylko dwa fragmenty chciałbym przytoczyć, czy przypomnieć, uczynić obecne w świadomości nas tutaj wszystkich. Pierwszy to jest 14 punkt Evangelii Nuntiandi, którym Paweł VI mówi, że Kościół istnieje wyłącznie z racji na ewangelizację, że to jest jego tak na prawdę jedyna misja, istnienie z racji na ewangelizację i drugi punkt nr 80, zamykający niemal refleksję Evangelii Nuntiandi – mówię o tym punkcie także dlatego, że podczas wizyty biskupów Ad limina apostolorum, biskupów polskich, papież Franciszek powiedział, ze ten 80 punkt Evangelii Nuntiandi jest kluczem do zrozumienia Evangelii Gaudium. 80 punkt Evangelii Nuntiandi mówi o trudnościach na jakie napotyka dzieło ewangelizacji dzisiaj i wskazał, że największą z tych trudności jest zanik naszej gorliwości ku ewangelizacji, znaczy, że największa trudność jest tak naprawdę trudnością – w języku łacińskim jest tam mowa, ze jest to trudność domowa – domesticum, znaczy że mamy kłopot w domu. Bardzo rzadko o tym myślimy, bo najczęściej nam się wydaje, że wszystkie trudności w stosunku do Ewangelii są zewnętrzne, że żyjemy w kulturze, która jest antychrześcijańska, czy może nawet bardziej podstawową – antyreligijna, że są całe obszary świata, gdzie chrześcijaństwo w ogóle jest prześladowane. Tak łatwo jest pokazywać te wszystkie miejsca i łatwo jest pokazywać te wszystkie „izmy”, do których się przyzwyczailiśmy – sekularyzm, modernizm, postmodernizm i tak dalej. Paweł VI mówi, że największa przeszkoda jest domowa. Nie ma w nas żadnej gorliwości do ewangelizacji, co więcej, potrafimy ten brak gorliwości jeszcze obronić teologicznie, bo nie po to studiowaliśmy teologię, żeby nie stworzyć odpowiednich argumentów, więc mówimy, że jest wolność religijna, że w każdej religii można się zbawić skoro w każdej są ziarna prawdy i tak dalej i tak dalej, ale nasza zdolność w mnożeniu tych usprawiedliwień jest ogromna i przez to ewangelizacja jest utrącana w nas, a nie z powodu tego, że świat stawia jej jakieś wielkie bariery. Ta refleksja Pawła VI, którą godzi się przypomnieć z racji na taką bliskość jego beatyfikacji, myślę że powinna nam towarzyszyć. Wiadomo, że beatyfikacja i kanonizacja są zawsze znakami czasu, a my jesteśmy wezwani, żeby czytać znaki czasu. Dla jakiegoś powodu Pan Bóg daje nam tego nowego błogosławionego teraz, nie dał go 25 lat temu i nie za 100 lat, tylko daje go dla nas teraz, dla naszego pokolenia. To jest jeden motyw, który chciałem pokazać, a drugi już jest bardzo prosty.

Ta konferencja została stworzona w dość prosty sposób. Rozglądaliśmy się za mówcami, którzy właściwie mogą mówić o ewangelizacji, a o Evangelii Gaudium w szczególności mogą mówić w zasadzie bez przygotowania, to znaczy tak w tym siedzą, że to jest obszar, którym żyją, oddychają, tym się karmią. Więc pierwszy człowiek, który nasunął nam się natychmiast jako możliwy mówca na tej konferencji to jest właśnie ks. abp Ruiz Arenas, dla dwóch powodów. Po pierwsze dlatego, że jest najbliższym współpracownikiem abp Rino Fisichelli, sekretarza Papieskiej Rady do spraw Krzewienia Nowej Ewangelizacji i jeśli tam jest jakaś gradacja, to to jest numer 2. Jest człowiekiem ogromnej wiedzy, gdy chodzi o nową ewangelizację. Miałem przyjemność słuchać księdza arcybiskupa, kiedy robił wprowadzenie do konferencji na temat Evangelii Gaudium zorganizowanej w Watykanie kilka tygodni temu i powiem wam na ucho, że to wprowadzenie było najlepszym wykładem na całej konferencji. Jest człowiekiem bardzo kompetentnym, a przez ostatnie dni przekonałem się, że jest też człowiekiem, o ogromnym talencie do słuchania. Jest bardzo zainteresowany polskim doświadczeniem nowej ewangelizacji. Mam takie podejrzenie, że księdza arcybiskupa będziemy gościć częściej w Polsce niż to miało miejsce do tej pory, bo ostatni raz był tutaj 25 lat temu. Ważne jest także i to, że ks. abp pochodzi z Kolumbii, więc był związany z Konferencją Biskupów Ameryki Łacińskiej CELAM, więc był obecny w Aparecidzie i był jednym z ludzi, którzy pracowali przy tym dokumencie z Aparecidy, i to jest drugi powód, dla którego chcieliśmy go tu zaprosić.

Pozostałych dwójkę mówców chciałbym tylko wprowadzić możliwie najkrócej. Drugim będzie Andrzej Sionek – nie trzeba go przedstawiać w środowisku ewangelizacyjnym, ale nie tylko dlatego jest zaproszony, ze go nie trzeba przedstawiać, tylko dlatego, że w tej wspólnocie, w której jest liderem En Christo, właściwie natychmiast po ogłoszeniu adhortacji Evangelii Gaudium zaczęła się bardzo gruntowna, poważna refleksja nad tym dokumentem, także przy współpracy z ks. dr. Peterem Hockenem i ta refleksja, która jest już dzisiaj przekuta na całe kursy formacyjne, myślę, że dobrze jeśli my będziemy mieli choćby krótki dostęp do tej reflekcji. I trzecia postać w tej sesji przedpołudniowej, to jest s. Małgorzata Chmielewska, która powinna się tu pokazać dlatego, że w adhortacji EG, jak w żadnym dokumencie do tej pory poświęconym ewangelizacji, pojawia się temat społeczny. Są przynajmniej 2 rozdziały, w których ta adhortacja dotyczy kwestii społecznych. To dla kogoś, kto czyta wszystkie teksty dotyczące ewangelizacji, może być spore zaskoczenie, że tyle miejsca tematyce socjalnej poświęcił pappież w swoim dokumencie. Własnie dlatego poprosimy s. Małgorzatę i z jej obecnością tutaj będzie związana mała niespodzianka, która będzie ogłoszona później. A teraz już dość tych wstępów, więc bardzo poprosimy księdza arcybiskupa o pierwsze słowo. Wszyscy mają tekst ks. arcybiskupa po Polku. Bardzo ważne, żeby go śledzić, ponieważ ks. abp będzie mówił po włosku. Mamy tłumacza ks. dra Krzysztofa Marcjanowicza, który jest też pracownikiem Papieskiej Rady do spraw Krzewienia Nowej Ewangelizacji, więc tam, gdzie ks. abp będzie odchodził od tekstu dla rozmaitych innych wymiarów świadectwa, to wtedy ks. Krzysztof będzie interweniował i będzie tłumaczył te glossy. Natomiast wykład będzie po włosku. Wszyscy mają tłumaczenie w ręku, mam nadzieję.